Khăn giấy hay khăn vải nhà bếp không phải chuyện chọn một bỏ một. Bếp nhà hàng nên chia việc: khăn giấy dùng một lần cho lau tay, thấm dầu, lau vết đổ bẩn; khăn vải giữ cho lau mặt bàn, mặt bếp, với điều kiện có xô dung dịch ngâm khăn và giặt mỗi ngày. Khăn của khu thịt cá sống để riêng. Chén đĩa rửa xong thì để ráo, không lau khô bằng khăn.

Nội dung bài viết
Bếp nhà hàng nên dùng khăn giấy hay khăn vải?
Nên dùng cả hai, mỗi loại một việc. Khăn vải chỉ sạch khi có quy trình ngâm, giặt, phơi đi kèm. Khăn giấy dùng một tờ rồi bỏ, hợp với việc dễ làm bẩn khăn.
Bài này dẫn nhiều từ FDA Food Code 2026, bộ quy tắc mẫu của Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) cho dịch vụ ăn uống. Đây là văn bản mẫu để các cơ quan ở Mỹ áp dụng, không phải luật Việt Nam, nhưng phần khăn lau viết rất cụ thể, dùng làm thước đo được.
| Việc trong bếp | Nên dùng | Vì sao |
|---|---|---|
| Lau tay ở bồn rửa tay | Khăn giấy dùng một lần | Mỗi người một tờ, không dùng chung khăn |
| Lau mặt bàn sơ chế, mặt bếp | Khăn vải ngâm trong xô dung dịch, giặt mỗi ngày | Lau nhiều lần trong ca, khăn có chỗ “nghỉ” sạch |
| Lau bề mặt dính thịt cá sống | Khăn riêng cho khu sống, hoặc khăn giấy | Không để khăn khu sống đi sang khu khác |
| Thấm dầu, lau vết đổ quanh bếp nóng | Giấy cuộn đa năng | Dầu mỡ làm khăn vải bẩn nhanh, khó giặt sạch |
| Lau mép đĩa khi ra món | Khăn khô riêng, hoặc khăn giấy | Không dùng khăn này cho việc khác |
| Chén đĩa, dụng cụ vừa rửa | Để ráo trên giá | Không lau khô bằng khăn |
Muốn được gợi ý loại khăn giấy cho từng khu bếp? Nhắn Zalo 0903 004 112.
Lau tay trong bếp: vì sao nên dùng khăn giấy dùng một lần?
Vì khăn vải treo cạnh bồn rửa tay là khăn dùng chung: người vừa sơ chế cá, người vừa bưng món cùng lau vào một chiếc khăn ẩm suốt ca.
FDA Food Code (điều 6-301.12) yêu cầu mỗi bồn rửa tay phải có một trong các cách làm khô tay: khăn dùng một lần, hệ khăn cuộn liên tục cấp khăn sạch cho từng người, hoặc máy sấy tay.
Cách làm ở bếp nhà hàng:
- Treo hộp đựng khăn giấy cạnh bồn rửa tay, tầm tay, xa vòi nước bắn.
- Đặt thùng rác có nắp đạp chân dưới hộp, lau xong bỏ khăn ngay.
- Không lau tay vào tạp dề hay khăn vắt vai, thói quen hay gặp trong giờ cao điểm.
Theo hãng công bố, khăn đa năng Roto RT20-2 và An Khang AK20-2 đều 102 tờ mỗi gói, trắng, dai, không tan trong nước. Roto là thương hiệu khăn giấy lau tay đa năng của Thế Giới Giấy. Khăn rút nạp vào hộp treo tường như Roto8038A (RT8038A, nhựa ABS). Các mã khăn xem ở trang khăn giấy lau tay, các mẫu hộp ở nhóm hộp đựng giấy và thiết bị.

Lau bàn sơ chế, mặt bếp: khăn vải cần đi kèm những gì?
Khăn vải vẫn hợp để lau mặt bàn, mặt bếp nhiều lần trong ca, nếu có đủ ba thứ: xô dung dịch để ngâm khăn giữa các lần lau, khăn riêng cho khu sống, và lịch giặt mỗi ngày.
Điều 3-304.14 của FDA Food Code ghi rõ:
- Khăn đang dùng lau mặt quầy, thiết bị phải được ngâm trong dung dịch khử trùng đúng nồng độ giữa các lần lau, và giặt mỗi ngày.
- Khăn lau bề mặt tiếp xúc thịt, cá, hải sản sống phải để riêng, không dùng chung với khăn việc khác.
- Dung dịch ngâm khăn và khăn khô không được có vụn thức ăn hay vết bẩn nhìn thấy.
- Xô dung dịch đặt cao khỏi sàn, ở chỗ không làm bẩn thực phẩm, dụng cụ.
Phần giải thích của FDA nêu lý do: khăn bẩn, nhất là khăn ẩm, có thể thành nơi mầm bệnh sinh sôi rồi truyền sang thực phẩm. Dung dịch ngâm khăn cũng phải thay khi cần.
Ở Việt Nam, Luật An toàn thực phẩm 2010 (Điều 29, khoản 1) yêu cầu cơ sở dịch vụ ăn uống “có dụng cụ, đồ chứa đựng riêng cho thực phẩm sống và thực phẩm chín”. Luật không nhắc riêng tới khăn lau. Tách khăn theo khu sống, khu chín là cách làm đi cùng tinh thần đó.
Cách làm cho bếp nhỏ:
- Chia khăn theo màu, ví dụ một màu cho khu thịt cá sống, một màu cho khu rau và đồ chín, một màu cho mặt bếp nóng. Màu nào khu nào là do bếp tự đặt, dán bảng nhắc ở mỗi khu.
- Mỗi khu một xô dung dịch, pha theo hướng dẫn trên nhãn sản phẩm bếp đang dùng.
- Chỗ dính máu, mỡ sống, vảy cá thì lau trước bằng khăn giấy rồi bỏ, sau đó mới dùng khăn vải.
Lưu ý: lau không thay được việc rửa và khử trùng. FDA nói rõ lau bằng khăn ướt ngâm dung dịch, hay khăn giấy khô kèm bình xịt, không được xem là đã làm sạch và khử trùng bề mặt tiếp xúc thực phẩm. Thớt, bàn sơ chế vẫn phải rửa rồi khử trùng theo quy trình của bếp.
Thấm dầu, lau vết đổ: giấy cuộn đa năng dùng thế nào?
Quanh bếp nóng, chảo chiên, vết đổ thường là dầu mỡ, nước sốt. Khăn vải lau dầu khó giặt sạch, lại làm bẩn cả xô dung dịch. Giấy cuộn đa năng hợp hơn: xé một đoạn, lau, bỏ.
FDA cũng chấp nhận: vết đổ chỉ cần lau đi, như nước tràn ra mặt quầy, thì dùng khăn khô hoặc khăn giấy dùng một lần, miễn khăn đó không dùng vào việc khác.
Theo hãng công bố, hai mã giấy cuộn đa năng hợp bếp nhà hàng:
- Japani JP800M: định lượng 34gsm±2, cuộn cao 200mm, không cắt sẵn tờ, 800gr mỗi cuộn, 6 cuộn mỗi bao; trắng, dai, không tan trong nước. Hãng hướng dẫn lắp cuộn vào giá đỡ hoặc máy cắt giấy.
- Japani JP1000S: 1000 gram mỗi cuộn (±25gram), định lượng 34gsm±2 một lớp, cao 200mm, xuất xứ Việt Nam. Hãng ghi dùng ở bếp nhà hàng, khách sạn để lau dầu mỡ, nước, bề mặt bàn bếp, dụng cụ chế biến.
Giấy không tan trong nước, dùng xong bỏ vào thùng rác, không vứt vào bồn cầu hay lỗ thoát bồn rửa.
Treo cuộn trên giá cạnh bếp nóng, ngang tầm tay, hoặc dùng máy cắt giấy tự động. Theo trang hãng, máy Roto1420 (RT1420) lắp trên tường, dùng với cuộn JP800M; kéo nhẹ giấy, máy cắt theo độ dài cài đặt. Nên hỏi văn phòng cuộn nào lắp vừa máy trước khi đặt.
Phần này nói về thấm dầu trên bề mặt, chảo, dụng cụ. Giấy lót đĩa đồ chiên, chạm trực tiếp vào món ăn là chuyện khác: hãy hỏi rõ nhà cung cấp loại giấy nào được công bố dùng tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm.

Lau chén đĩa, dụng cụ: có nên lau khô bằng khăn?
Không nên lau khô chén đĩa, dao thớt vừa rửa bằng khăn. Điều 4-901.11 của FDA Food Code yêu cầu thiết bị, dụng cụ sau khi rửa và khử trùng phải để khô tự nhiên hoặc để ráo, không lau khô bằng khăn. Dụng cụ đã khô có thể đánh bóng bằng khăn sạch, khô.
Chiếc khăn lau đĩa cả ca đã ẩm và dính tay nhiều người, lau đĩa sạch bằng khăn đó là đưa bẩn trở lại đĩa.
Cách làm ở khu rửa chén:
- Úp đĩa, ly lên giá cho ráo nước.
- Ly cần bóng cho quầy bar, chờ ráo rồi đánh bóng bằng khăn sạch, khô, dùng riêng.
- Không dùng bọt biển chà dụng cụ đã rửa sạch. FDA (điều 4-101.16) không cho dùng bọt biển trên bề mặt tiếp xúc thực phẩm đã rửa, đã khử trùng hoặc đang dùng.
Ở quầy ra món, FDA (điều 3-304.14, mục A) yêu cầu khăn lau vết thức ăn trên chén đĩa khi đang ra món phải giữ khô và không dùng vào việc khác. Khó giữ một khăn khô riêng cả ca thì dùng khăn giấy lau mép đĩa rồi bỏ.
Khăn vải bao lâu giặt một lần, khăn giấy khi nào thì bỏ?
Khăn vải lau ướt giặt mỗi ngày. Khăn giấy dùng xong là bỏ. Bảng dưới gom các mốc theo FDA Food Code (điều 3-304.14, 4-802.11, 4-803.11, 4-901.12):
| Loại khăn | Khi nào thay, giặt | Ghi chú vận hành |
|---|---|---|
| Khăn vải ướt lau bàn, mặt bếp | Giặt mỗi ngày | Giữa các lần lau ngâm trong xô dung dịch |
| Dung dịch ngâm khăn | Thay khi có vụn thức ăn, vết bẩn | Không để nguyên từ đầu tới cuối ca |
| Khăn vải khô (lau mép đĩa, đánh bóng ly) | Giặt khi cần, không để bẩn dính sang đĩa, ly | Khăn dính bẩn thì thay ngay |
| Khăn vải bẩn chờ giặt | Để trong thùng sạch không thấm nước hoặc túi giặt sạch | Không vắt lên kệ, lên thành bồn rửa |
| Khăn giặt xong | Sấy, hoặc phơi ở chỗ không làm bẩn thực phẩm, dụng cụ | Không phơi trên bếp, trên kệ đồ ăn |
| Khăn giấy, giấy cuộn | Dùng một lần rồi bỏ | Bỏ vào thùng rác có nắp, lót túi |
Ở Đà Lạt, phần phơi khăn cần tính kỹ hơn. Đà Lạt mát quanh năm, sáng sớm và chiều tối thường có sương, khăn vải giặt xong lâu khô, gấp cất khi chưa khô hẳn là dễ có mùi. Nên có đủ bộ luân phiên: một bộ đang dùng, một bộ đang phơi, một bộ khô dự phòng. Không đủ chỗ phơi thoáng thì chuyển bớt việc sang khăn giấy.
Khăn giấy đã dùng gom vào thùng có nắp, lót túi, đổ trong ngày. Nhóm hoá chất và vật tư vệ sinh có túi đựng rác đen Eco (hạt nhựa tái chế) và Saving (hạt nhựa nguyên chất), size tiểu, trung, đại. Kho khăn giấy dự phòng thì để xa nước và hoá chất, xem cách bảo quản giấy trong mùa mưa ẩm ở Đà Lạt.

Mỗi khu trong bếp nên chuẩn bị gì?
Bảng gợi ý dưới đây để bạn chỉnh theo bếp mình:
| Khu | Khăn giấy | Khăn vải | Thiết bị đi kèm |
|---|---|---|---|
| Bồn rửa tay | Khăn rút RT20-2 hoặc AK20-2 | Không dùng | Hộp RT8038A, thùng rác có nắp đạp chân |
| Sơ chế thịt, cá sống | Giấy cuộn lau máu, mỡ trước | Khăn màu riêng cho khu sống | Xô dung dịch riêng |
| Sơ chế rau, đồ chín | Giấy cuộn khi cần | Khăn màu riêng | Xô dung dịch riêng |
| Bếp nóng, chảo chiên | Giấy cuộn JP800M hoặc JP1000S | Khăn lau mặt bếp | Giá treo cuộn hoặc máy cắt giấy |
| Quầy ra món | Khăn giấy lau mép đĩa | Khăn khô dùng riêng (nếu có) | Thùng rác nhỏ có nắp |
| Khu rửa chén | Không bắt buộc | Khăn khô đánh bóng ly | Giá úp ráo đĩa, ly |
Để ước lượng, bạn tự đếm trong một tuần: số gói khăn rút ở bồn rửa tay, số cuộn giấy ở bếp nóng, số khăn vải thay mỗi ngày. Đếm riêng ngày thường và cuối tuần, vì bếp ở Đà Lạt thường đông hơn vào cuối tuần, dịp lễ.
Gợi ý vật tư theo loại hình xem ở trang giải pháp cho nhà hàng và resort, khu du lịch.
Câu hỏi thường gặp
Khăn rút lau tay có thay được giấy cuộn đa năng trong bếp không?
Được với việc nhỏ. Theo hãng, khăn Roto RT20-2 dùng lau được bề mặt bàn, kính, thiết bị, mỗi lần 1–2 tờ. Chỗ thấm dầu nhiều như bếp nóng thì giấy cuộn JP800M, JP1000S tiện hơn.
Chuyển sang khăn giấy thì bếp còn cần khăn vải không?
Vẫn giữ được khăn vải để lau mặt bàn, mặt bếp, nếu có xô dung dịch ngâm khăn, khăn riêng cho khu sống và giặt mỗi ngày. Không giữ được ba việc đó thì nên dùng khăn giấy nhiều hơn.
Bếp nhỏ đặt ít giấy cuộn, khăn rút có được không?
Được. Văn phòng nhận cả đơn nhỏ cho quán nhỏ, homestay, giá trị đơn tối thiểu trên 700.000đ. Không có bảng giá công khai, báo giá theo mã sản phẩm, số lượng và tần suất lấy hàng.
Muốn xem cuộn giấy, khăn rút trước khi đặt thì xem ở đâu?
Bạn đến văn phòng Đà Lạt Paper tại D36 Khu Quy hoạch Ngô Quyền, Phường Cam Ly – Đà Lạt để xem và cầm thử mẫu. Văn phòng làm việc Thứ Hai – Thứ Bảy, 08:00 – 17:00.
Cần tính khăn giấy, giấy cuộn cho bếp của bạn?
Đà Lạt Paper là văn phòng Đà Lạt của Công ty Cổ phần Thế Giới Giấy. Bạn gửi danh sách khu bếp (số bồn rửa tay, số bếp nóng, quầy ra món) qua form Nhận báo giá, hoặc gọi, nhắn Zalo 0903 004 112. Đăng ký báo giá để được hỗ trợ tận tình. Đà Lạt Paper giao hàng miễn phí trong khu vực nội thành Đà Lạt, ngoài nội thành thì liên hệ để được báo cách nhận hàng.